در تحلیل تکنیکال، استفاده از نمودارها برای بررسی قیمت و پیش‌بینی روند بازار یکی از مهم‌ترین ابزارهاست. نمودارهای مختلفی در تحلیل تکنیکال وجود دارند که از آن‌ها برای بررسی حرکت قیمت‌ها، تشخیص روندها و پیش‌بینی تغییرات قیمت استفاده می‌شود. دو نوع اصلی نمودار که بیشترین کاربرد را دارند، نمودار حسابی (Linear Chart) و نمودار لگاریتمی (Logarithmic Chart) هستند. این دو نمودار از نظر نحوه نمایش داده‌ها و مقیاس محور عمودی (محور Y) تفاوت‌های چشم‌گیری دارند که تأثیر زیادی بر تحلیل‌ها می‌گذارد. انتخاب صحیح بین این دو نمودار می‌تواند به تحلیلگران کمک کند تا تحلیل دقیق‌تری از بازار داشته باشند و تصمیمات معاملاتی بهتری اتخاذ کنند. به همین دلیل، در این مقاله از سایت مینا صادقی قصد داریم تا شما را به‌صورت کامل با مفهوم نمودار لگاریتمی و حسابی در تحلیل تکنیکال آشنا کنیم. بعد از آن، تفاوت و مزایا و معایب این دو نمودار را برایتان شرح دهیم. پس تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.
نمودار لگاریتمی یکی از ابزارهای تحلیل تکنیکال است. این نمودار از یک مقیاس لگاریتمی استفاده می‌کند تا بتواند تغییرات قیمت‌ها را نشان دهد. این به این معناست که فاصله‌ها و مقیاس‌های محور عمودی بر اساس تغییرات نسبی قیمت‌ها و نه تغییرات مطلق تنظیم می‌شود. در نمودارهای لگاریتمی، هر واحد تغییر به‌طور یکسان نمایش داده نمی‌شود؛ بلکه این تغییرات بر اساس درصد تغییرات قیمت‌ها در بازه‌های مختلف تنظیم می‌شود. به‌طور ساده‌تر، نمودار لگاریتمی نسبت تغییرات قیمت‌ها را در نظر می‌گیرد، نه فقط مقدار مطلق آن‌ها. برای مثال، اگر قیمت یک سهم از 10 دلار به 20 دلار برسد، این افزایش 100٪ است، و اگر قیمت از 1000 دلار به 2000 دلار برسد، این تغییر نیز 100٪ است. در نمودار لگاریتمی، این دو تغییر به‌طور مشابه نمایش داده می‌شوند، زیرا هر دو تغییر 100٪ هستند، در حالی‌که در نمودار حسابی، این دو تغییر به‌طور کاملاً متفاوت نمایش داده می‌شوند.
نمودار لگاریتمی دارای یک سری ویژگی‌ها است که باعث شده تفاوت‌هایی بین این دو نمودار ایجاد شود. اول اینکه نمودار لگاریتمی دارای یک مقیاس لگاریتمی است به این معنی که فاصله‌ها و مقیاس‌ها بر اساس تغییرات نسبی قیمت‌ها تنظیم می‌شوند. همچنین، این نمودار تغییرات قیمت را به‌صورت درصدی و نسبی به معامله‌گران نشان می‌دهد و در نهایت، استفاده از نمودار لگاریتمی برای زمان‌هایی که قیمت‌ها تغییرات نمایی دارند و یا روندهای بلندمدت مناسب‌تر است.
نمودار حسابی یکی از ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین انواع نمودارهایی است که در تحلیل تکنیکال مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نمودار در واقع نشان‌دهنده تغییرات قیمت‌ها بر اساس مقیاس خطی است. به این معنا که هر واحد تغییر در قیمت به‌صورت مساوی در محور عمودی نمودار نمایش داده می‌شود. در نمودار حسابی، فاصله‌های بین قیمت‌های مختلف به‌طور ثابت و یکنواخت است. برای مثال، در یک نمودار حسابی اگر قیمت یک سهم از 10 دلار به 20 دلار برسد، فاصله بین این دو نقطه به همان اندازه است که فاصله بین 100 دلار و 110 دلار باشد. در واقع، تغییرات قیمت به‌صورت مطلق اندازه‌گیری می‌شود. در این نمودار، تغییر از 50 دلار به 100 دلار و از 1000 دلار به 1050 دلار به یک اندازه در نمودار نمایش داده می‌شود، در حالی که در واقع تغییر اول 50 دلار است و تغییر دوم تنها 50 دلار از یک قیمت بزرگ‌تر است. این نشان می‌دهد که نمودار حسابی بیشتر برای تحلیل تغییرات مطلق قیمت‌ها مناسب است.
نمودار حسابی دارای مقیاس خطی است به این معنی که فاصله و مقیاس‌ها به‌صورت یکنواخت در طول محور عمودی تنظیم می‌شوند. همچنین، در نمودار حسابی تغییرات به وجود آمده به‌صورت مطلق و ثابت خود را نشان می‌دهند. در نهایت، نمودار حسابی برای زمان‌هایی مناسب است که معامله‌گران قصد دارند روندهای کوتاه‌مدت در بازار را مورد بررسی قرار دهند و همچنین بازار نیز از نوسانات بسیار پایینی برخوردار است.
تفاوت‌های زیادی بین نمودار حسابی و لگاریتمی وجود دارد که در ادامه مقاله به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:
در نمودار حسابی، مقیاس محور عمودی نمودار به‌صورت خطی است به این مفهوم که فاصله‌ها و تغییرات قیمت به‌طور مساوی تقسیم می‌شود. برای مثال، تغییر از 10 دلار به 20 دلار و از 100 دلار به 200 دلار در این نوع نمودار به‌طور یکسان نمایش داده می‌شوند. از طرفی، در نمودار لگاریتمی مقیاس محور عمودی به‌صورت لگاریتمی تنظیم می‌شود. این مفهوم به این معناست که فاصله‌ها بر اساس تغییرات نسبی قیمت‌ها تغییر می‌کنند. در واقع، در این نمودار، تغییرات مشابه از نظر درصد به‌طور مشابه نمایش داده می‌شوند، حتی اگر قیمت‌ها بسیار متفاوت باشند.
نمودار حسابی در بیشتر اوقات برای بررسی تغییرات مطلق قیمت‌ها مناسب است به این معنا که تغییرات قیمت‌ها به‌صورت مستقیم و بدون اینکه درصد تغییرات در نظر گرفته شود، نمایش داده می‌شود. از طرفی، نمودار لگاریتمی برخلاف نمودار حسابی، تغییرات را به‌صورت نسبی و به‌صورت درصدی از تغییر قیمت‌ها نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال، تغییر از 10 دلار به 20 دلار و تغییر از 1000 دلار به 2000 دلار در نمودار لگاریتمی مشابه به نظر می‌رسند، زیرا هر دو تغییر به میزان 100٪ هستند.
همان‌طور که در بالاتر نیز به آن اشاره کردیم، معامله‌گران از نمودار حسابی برای تحلیل روندهای کوتاه‌مدت استفاده می‌کنند. همچنین، این نمودار برای زمان‌هایی که قیمت‌ها در یک بازه زمانی ثابت تغییر می‌کنند، مناسب است. در واقع، این نمودار برای بازه‌های زمانی کوتاه که بازار نیز نوسانات زیادی را تجربه نمی‌کند، مناسب‌تر است. از طرفی، نمودار لگاریتمی برای بازه‌های زمانی بلندمدت و تحلیل روندهای بلندمدت در بازار که قیمت‌ها با سرعت بالا و به‌صورت نمایی در حال تغییر هستند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در چنین حالتی، نمودار لگاریتمی قادر است تغییرات بزرگ را به‌درستی نمایش دهد.
در تحلیل تکنیکال بیشتر در زمان‌هایی از نمودار حسابی استفاده می‌کنند که قصد بررسی روندهای کوتاه‌مدت را داشته باشند و همچنین قیمت‌ها نیز از یک ثبات نسبی برخوردار باشند. در ادامه به برخی از کاربردهای نمودار حسابی در تحلیل تکنیکال خواهیم پرداخت:
تحلیل روندهای کوتاه‌مدت: نمودار حسابی برای تحلیل روندهای کوتاه‌مدت و زمانی که تغییرات قیمت به‌طور یکنواخت رخ می‌دهند، مناسب است.
مشاهده حرکت‌های قیمت در محدوده‌های کوچک: زمانی که قیمت‌ها تغییرات کوچکی دارند، نمودار حسابی می‌تواند برای تحلیل مفیدتر باشد.
تحلیل داده‌های با تغییرات کم: اگر تغییرات قیمت در یک بازه زمانی ثابت و یکنواخت باشد، نمودار حسابی به‌طور ساده و بدون پیچیدگی، تغییرات را نمایش می‌دهد.
نمودار لگاریتمی زمانی مفید است که تغییرات قیمت‌ها به‌صورت نسبی و نمایی رخ دهند. برخی از کاربردهای آن عبارتند از:
تحلیل روندهای بلندمدت: در بازارهایی که قیمت‌ها به‌طور نمایی رشد می‌کنند یا کاهش می‌یابند، مانند بازارهای سهام و ارزهای دیجیتال، نمودار لگاریتمی تغییرات قیمت‌ها را به‌صورت دقیق‌تری نمایش می‌دهد.
تحلیل بازارهای نوسانی: در بازارهای نوسانی که قیمت‌ها به‌سرعت افزایش و کاهش می‌یابند، نمودار لگاریتمی کمک می‌کند تا روندهای بلندمدت به‌درستی تحلیل شوند.
مقایسه درصدی تغییرات قیمت: در نمودار لگاریتمی، تغییرات قیمت‌ها به‌صورت درصدی نمایش داده می‌شود که این موضوع به تحلیلگران کمک می‌کند تا تغییرات قیمت‌ها را در مقیاس‌های مختلف مقایسه کنند.
مزایا
معایب
مزایا
معایب
در این مقاله از سایت مینا صادقی شما را با مفهوم نمودار لگاریتمی و نمودار حسابی آشنا ساختیم. در نهایت، انتخاب بین این دو نمودار بستگی به نوع داده‌ها و هدف و استراتژی که معامله‌گر دنبال می‌کند، دارد. اگر معامله‌گر قصد دارد تغییرات مطلق قیمت‌ها را مورد بررسی قرار دهد و روندهای کوتاه‌مدت در بازار را تحلیل کند، بهتر است از نمودار حسابی استفاده کند. از طرفی، اگر معامله‌گر قصد دارد به بررسی تغییرات نسبی در بازار بپردازد و روندهای بلندمدت را مورد بررسی قرار دهد، نمودار لگاریتمی که به بررسی تغییرات قیمتی نمایی می‌پردازد، انتخاب بهتری خواهد بود.
انتخاب صحیح بین این دو نوع نمودار می‌تواند تأثیر زیادی بر دقت تحلیل و تصمیمات معاملاتی معامله‌گران داشته باشد. به همین دلیل، تحلیلگران بازارهای مالی معمولاً از هر دو نوع نمودار بسته به شرایط بازار و نیاز خود استفاده می‌کنند تا از تحلیل‌های جامع و دقیق‌تری بهره‌مند شوند.
